ผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับชุดดิน
 
สันป่าตอง (Sp)
ชื่อโครงการ  
การศึกษาระบบปลูกข้าวโพดฝักอ่อนร่วมกับพืชตระกูลถั่วเพื่อถาวรภาพ 
กลุ่มชุดดินที่  
40
ชุดดิน  
  สันป่าตอง (Sp)
ผู้ดำเนินการ  
ดิเรก เทพาทิพย์ และ นุกูล ถวิลถึง

บทคัดย่อ
        ได้ทำการทดลองศึกษาระบบการปลูกข้าวโพดฝักอ่อนร่วมกับพืชตระกูลถั่ว เพื่อถาวรภาพ ณ หมู่บ้านดงน้อย อ.เมือง จ.สกลนคร ในชุดดินสันป่าตอง ตั้งแต่ปี 2535-2537 โดยวางแผนการทดลองแบบ RCBD ประกอบด้วย 3 ซ้ำ 8 วิธีการ โดยมีการปลูกข้าวโพดอย่างเดียวใส่ปุ๋ยและไม่ใส่ปุ๋ยเคมีแก่ข้าวโพด ปลูกถั่วพุ่มแดงแซมระหว่างแถวข้าวโพดใส่ปุ๋ยและไม่ใส่ปุ๋ยเคมีแก่ข้าวโพดระหว่างแถวคู่ของกระถิน ใส่ปุ๋ยแก่ข้าวโพด แล้วตัดยอดกระถินคลุมดินและสับกลบลงในดินระหว่างแถวข้าวโพด ปลูกข้าวโพดระหว่างแถวคู่ของกระถินไม่ใส่ปุ๋ยแก่ข้าวโพด แล้วตัดยอดกระถินคลุมดินและสับกลบลงในดินระหว่างแถวข้าวโพด ผลการทดลอง 3 ปี พบว่าผลผลิตข้าวโพดที่ได้รับจากการปลูกข้าวโพด ระหว่างแถวคู่ของกระถิน และตัดยอดกระถินสับกลบลงในดินระหว่างแถวข้าวโพดแล้วใส่ปุ๋ยแก่ข้าวโพดในอัตราครึ่งหนึ่งของที่ปลูกข้าวโพดอย่างเดียวสูงที่สุด และได้ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจสูงสุด รองลงมา ได้แก่ แปลงที่ปลูกและปฏิบัติอย่างเดียวกัน แต่ไม่ใส่ปุ๋ยแก่ข้าวโพดสำหรับผลผลิตข้าวโพดและผลตอบแทนทางเศรษฐกิจที่ได้รับจากแปลงที่ปลูกข้าวโพดระหว่างแถวคู่ของกระถิ่นแต่ตัดยอดกระถินคลุมดินระหว่างแถวข้าวโพดสูงรองลงมากจากการปลูกข้าวโพดแล้วตัดยอดกระถินสับกลบลงดิน อย่างไรก็ตามมีแนวโน้มว่าผลผลิตข้าวโพดและผลตอบแทนทางเศรษฐกิจในแปลงที่ปลูกร่วมกับกระถิน แล้วตัดยอดกระถินสับกลบลงดินและคลุมดินนี้มีแนวโน้มสูงกว่าที่ได้รับจากวิธีการอื่น ๆ ผลผลิตข้าวโพดที่ปลูกอย่างเดียว โดยใส่ปุ๋ยเคมีในปีที่ 2 และ 3 มีแนวโน้มสูงกว่าที่ได้รับในปีแรกและใกล้เคียงกับผลที่ได้รับจากแปลงที่ปลูกร่วมกับกระถินและตัดยอดกระถินคลุมดิน ข้าวโพดที่ปลูกแซมด้วยถั่วพุ่มแดง โดยไม่ใส่ปุ๋ยเคมีแก่ข้าวโพด ได้ผลผลิตโดยเฉลี่ย 3 ปี ใกล้เคียงกับที่ปลูกข้าวโพดอย่างเดียวและใส่ปุ๋ยเคมีมาก แต่ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ โดยเฉลี่ย 3 ปี สูงกว่าในวิธีการที่ปลูกข้าวโพดอย่างเดียว ใส่ปุ๋ยเคมีและได้ผลผลิตและผลตอบแทนทางเศรษฐกิจสูงกว่าวิธีการที่ปลูกและปฏิบัติแบบเดียวกันแต่ใส่ปุ๋ยเคมีแก่ข้าวโพด ซึ่งได้ผลผลิตและผลตอบแทนทางเศรษฐกิจต่ำสุด ผลการวิเคราะห์ดินพบว่าค่า pH ของดินจากทุกวิธีการมีแนวโน้มคงที่หลังการทดลอง เมื่อเทียบกับก่อนการทดลอง ปริมาณอินทรียวัตถุในวิธีการที่ปลูกข้าวโพดร่วมกับกระถินทุกวิธีการเพิ่มขึ้นมากกว่าวิธีการที่ไม่มีกระถินร่วมค่อนข้างมาก สำหรับปริมาณฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมค่อนข้างคงที่ไม่เปลี่ยนแปลงแต่มีแนวโน้มว่าแปลงที่ใส่ปุ๋ยเคมีปริมาณธาตุทั้งสองนี้เพิ่มขึ้นมากกว่า คำ bulk density จากทุกวิธีการลดลงน้อยมาก แต่มีแนวโน้มว่าในวิธีการที่ปลูกข้าวโพดร่วมกับกระถินลดลงมากกว่าวิธีการอื่น ๆ เมื่อพิจารณาผลผลิต ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจและควบคุมอุดมสมบูรณ์ของดินที่เปลี่ยนแปลงไปก็ตัดสินได้ว่า วิธีการที่ปลูกข้าวโพดร่วมกับกระถินและสับกลบยอดกระถินลงในดินพร้อมใส่ปุ๋ยเคมีแก่ข้าวโพดในอัตราครึ่งหนึ่งของที่ใส่แก่ข้าวโพด เมื่อปลูกเดี่ยวเป็นระบบที่เหมาะสมที่สุด สมควรแนะนำให้เกษตรกรนำไปปฏิบัติ